Energetyka rozproszona – co to jest i czy zagości w Polsce?

Wielu specjalistów postrzega energetykę rozproszoną jako skuteczne remedium na problemy wywołane przez energetykę konwencjonalną. W naszych czasach warunki coraz bardziej sprzyjają wprowadzeniu tej pierwszej. Ale czym właściwie jest energetyka rozproszona i czy możemy oczekiwać jej w Polsce?

Energetyka rozproszona – co to jest?

Mówiąc najprościej energetyka rozproszona oznacza wytwarzanie energii w systemie rozproszonym. Jest to więc energetyka oparta na wytwarzaniu prądu przez małe jednostki i obiekty wytwórcze, które są bezpośrednio podłączone do sieci rozdzielczych albo zlokalizowane w sieci elektroenergetycznej odbiorcy. Jest zwykle produkowana z odnawialnych źródeł energii. Sieć generacji rozproszonej mogą tworzyć: prosumenci, kooperatywy energetyczne czy elektrownie komunalne.

W Polsce od lat największym i głównym źródłem energii są paliwa kopalne. Niestety ich źródła nie są niewyczerpywalne. Szacuje się na przykład, że rezerw węgla wystarczy na świecie jedynie na kolejne 100 lat eksploatacji. Polska ma wysoki wskaźnik zużycia paliw kopalnych, a przy tym niestety sama nie posiada dużych złóż. Wydaje się więc, że energetyka rozproszona jest kierunkiem, w jakim powinna podążyć nasz obecna energetyka.

Postanowienia Unii Europejskiej sprzyjają energetyce rozproszonej

Międzynarodowa Agencja Energii jednoznacznie popiera OZE. Korzystanie z nich nie tylko nie grozi długotrwałym deficytem, ale też przyczynia się do ochrony klimatu. Kolejny atut to obniżenie wydatków na zakup paliw czy tworzenie nowych, lokalnych miejsc pracy. Stąd też cele wyznaczane krajom należącym do Unii Europejskiej. Polska np. ma do 2030 roku osiągnąć 21% udział energii z OZE w finalnym zużyciu energii brutto. Czy uda się ten cel osiągnąć? Wysokie kary z powodu nie osiągnięcia celu z pewnością działają mobilizująco. Trudno jednak mówić o widocznych konkretnych ruchach w tę stronę.

Energetyka rozproszona w Polsce?

Na ten moment planowane jest raczej oddanie dwóch elektrowni węglowych – w Opolu i Jaworznie oraz utworzenie największej w Polsce elektrowni węglowej – Ostrołęka C. Rząd planuje też inwestycje w elektrownię jądrową. Do 2043 roku sześć bloków jądrowych (o mocy w sumie ok. 6-9 GW) ma być uruchomionych. Nie tylko w Polsce zresztą w planach jest stawianie nowych elektrowni jądrowych. Podobne zamiary mają np.: Czechy, Finlandia, Francja, Rumunia, Słowacja, Szwecja czy Wielka Brytania.

projekt Polityki energetycznej Polski do 2040 roku zakłada: „Potrzeba dywersyfikacji struktury wytwarzania energii elektrycznej będzie przyczyniać się do zmniejszenia roli węgla w bilansie, jednak bezwzględne (ilościowo) wykorzystanie tego surowca przez energetykę zawodową w perspektywie najbliższych kilkunastu lat nie ulegnie znaczącym zmianom„.

Jak widać, wciąż planowane jest największe wsparcie dla energetyki konwencjonalnej. Miejmy jednak nadzieję, że sytuacja ulegnie zmianie. Jeśli nie, problemy energetyczne mogą urosnąć do naprawdę ogromnych rozmiarów. Tymczasem zmiany modelu energetyki konwencjonalnej i tak są nieuniknione.

Czyste powietrze – ważny program rządowy

Dożyliśmy niestety czasów, kiedy czyste powietrze jest luksusem niedostępnym w miastach, gdzie przebywają największa skupiska ludzi. Rosnąca skala zanieczyszczeń, sprawiła, że problemem zajęły się władze. W trosce o zminimalizowanie ilości smogu, który widoczny jest już gołym okiem, rząd wprowadził program Czyste Powietrze. Na czym polega i kto może z niego skorzystać? Odpowiemy na te pytania w dzisiejszym artykule.

Czyste Powietrze, a wymiana pieców

Podniesienie jakości powietrza to nie zachcianka, ale prawdziwa potrzeba. Jako, że coraz więcej miast w Polsce odnotowuje znaczne przekroczenia norm czystości powietrza, konieczne jest przeciwdziałanie sytuacji. Rokrocznie okresem największych zanieczyszczeń jest jesień. To właśnie wtedy uruchamiane są piece grzewcze i zaczyna się palenie czym popadnie. By zapobiegać tworzeniu smogu zakazano już palenia niektórymi substancjami, na przykład drobnym  miałem. Program czyste powietrze obejmuje też nakaz wymiany pieców (tych, które najbardziej kopcą).

Problem z piecami jest jednak dość złożony. Ogromna ilość pieców na paliwa stałe w domach jednorodzinnych jest po prostu stara i wyeksploatowana (średnia wieku pieców kaflowych to 40 lat, a kotłów – 13 lat). Niestety równie wielu osób nie stać na wymianę tak starego pieca. Właśnie dlatego powstał program Czyste Powietrze. Ma on pomóc osobom nie mogącym sobie pozwolić na samodzielną wymianę pieca, oferując im dofinansowanie, lub w niektórych przypadkach pożyczkę.

Jakie piece będą wymieniane?

Do wymiany pójdą:

  • kotły na paliwo stałe (węgiel, biomasa),
  • węzły cieplne,
  • systemy ogrzewania elektrycznego,
  • pompy ciepła,
  • kotły gazowe kondensacyjne.

Dofinansowanie przewidziano także na termoizolację domów jednorodzinnych. Program uwzględnia też docieplanie budynków i stosowanie odnawialnych źródeł energii.

Program Czyste Powietrze – dotacje

A jakie dotacje przewidziano dla uczestników programu?

  • 90%  – przy miesięcznym dochodzie netto na osobę do 600 zł,
    • pożyczka o wartości do 10% dotacji.
  • do 80% – przy miesięcznym dochodzie netto na osobę – 601 – 800 zł,
    • pożyczka do 20% wartości dotacji
  • do 70% – przy miesięcznym dochodzie netto na osobę – 801 – 1000 zł,
    • pożyczka do 30% wartości dotacji
  • do 60% – przy miesięcznym dochodzie netto na osobę – 1001 – 1200 zł,
    • pożyczka do 40% wartości dotacji
  • do 50% – przy miesięcznym dochodzie netto na osobę – 1201 – 1400 zł,
    • pożyczka do 50% wartości dotacji
  • do 40 % – przy miesięcznym dochodzie netto na osobę – 1401 – 1600 zł,
    • pożyczka do 60% wartości dotacji
  • do 30% – przy miesięcznym dochodzie netto na osobę od 1601 zł,
    • pożyczka do 70% wartości dotacji

Pożyczki udzielane w ramach programu Czyste Powietrze będą oprocentowane na 2,41% w skali roku.

Oczywiście, żeby skorzystać z dofinansowania, należy złożyć odpowiedni wniosek. Czas przewidziany na składanie wniosków obejmuje okres od 19 września 2018 roku do 30 czerwca 2027 roku. Wnioski będą przyjmowane drogą elektroniczną lub bezpośrednio przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Z pewnością warto zainteresować się programem rządowym Czyste Powietrze, zwłaszcza w przypadku, kiedy po prostu nie stać nas na zakup nowego pieca, a nasz jest już za stary i wytwarza kłęby niezdrowego dymu.

Czym są odnawialne źródła energii?

Ostatnio coraz bardziej popularne stają się tzw. OZE, czyli odnawialne źródła energii. Z pewnością jedną z głównych przyczyn jest to, że nie szkodzą one środowisku, w odróżnieniu od standardowych źródeł energii. W czasach większej świadomości ekologicznej ma to wręcz kolosalne znaczenie. Dzięki OZE nasze rachunki za wodę, gaz, czy prąd mogą być niższe w sposób odczuwalny dla naszych portfeli. Ponadto odnawialne źródła energii są promowane przez międzynarodowe organizacje, które ponadto dofinansowują takie rozwiązania. Już wkrótce odnawialne źródła energii mogą stać się jednym z głównych źródeł produkcji energii, a także jej oszczędzania.

Czym jednak owe odnawialne źródła energii są? Są to źródła energii, które nie powodują deficytu zasobów naturalnych nawet przez długi czas. Korzystając z OZE najważniejszym punktem jest sposób, w jaki pozyskuje się energię- nie może on zbytnio ingerować w środowisko, co w praktyce oznacza, że wykorzystane zasoby muszą odnowić się w stosunkowo krótkim czasie. Dzięki OZE można uzyskać energię cieplną oraz prąd.

Skąd pozyskuje się energie z OZE?
  • Energia słoneczna (ogniwa fotowoltaiczne lub kolektory słoneczne)

  • Energia wiatrowa (turbiny wiatrowe)

  • Energia wodna (turbiny wodne na zaporach)

  • Energia biomasy (biogazownie, spalarnie)

  • Energia geotermalna (pompy cieplne)

Do produkcji energii dodatkowo można wykorzystać również biodiesel, czy gaz generatorowy, jednak są to surowce, z których wytwarzanie energii wiąże się z dużą ilością ścisłych regulacji ekologicznych, co związane jest z procesem spalania surowców. Korzystanie z odnawialnych źródeł energii może mieć skutki uboczne dla środowiska, a nawet zagrożenia ekologiczne. Mimo wszystko są one lepsze dla środowiska niż standardowe źródła energii.

OZE na własnym podwórku?

Gdy Polska wstąpiła do UE, polscy obywatele mogli ubiegać się o bezzwrotne dotacje na odnawialne źródła energii, przeważnie ze skutkiem pozytywnym. Z biegiem lat formy pomocy zaczęły się zmieniać. Pojawiły się inne źródła finansowania, niż Unia Europejska, która w dalszym ciągu wspiera inwestycje w OZE. Oprócz UE dofinansowanie możemy dostać w organach administracji państwowej. Jeżeli zastanawiasz się co wybrać, przeczytaj panele słoneczne czy kolektory

Dofinansowania na cel odnawialnych źródeł energii szukać można w różnych miejscach, wszystko zależy od skali naszej inwestycji oraz od tego, czy będzie ona na użytek prywatny, firmowy lub publiczny. Najpopularniejsze są pożyczki, udzielane na preferencyjnych warunkach. Dodatkowe fundusze można pozyskać od Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarko Wodnej.

Wyróżnić można trzy rodzaje instalacji OZE, uzależnione od ich wielkości:

  1. Mikroinstalacje- stawiane na użytek prywatny, które nie muszą być umieszczane w ewidencji centralnej. Osoby, które nie prowadzą swojej działalności gospodarczej mogą liczyć na ułatwienia w takich instalacjach.

  2. Małe instalacje- należy umieścić je w ewidencji URE, wymagana jest również koncesja od URE, jednak do tej instalacji nie trzeba posiadać działalności gospodarczej.

  3. Duże instalacje- mogą one ubiegać się o zielone certyfikaty, a także organizować aukcje energii.

Najprostsze instalacje odnawialnych źródeł energii można wykonać samemu, jednakże jeśli są one dofinansowane może zdarzyć się, że instytucja udzielająca kredytu może oczekiwać odpowiednich certyfikatów, które potwierdzą jakość oraz bezpieczeństwo dla środowiska. Przy organizacji dużych instalacji należy ocenić, czy inwestycja będzie miała negatywny skutek na środowisko, jeśli tak nie należy budować instalacji.

OZE zdecydowanie są przyszłością energii. Jednak warto pamiętać, że nawet one mogą mieć negatywny wpływ na środowisko.

Przeczytaj więcej o OZE.